Ταξίδι Εθελοντισμού
Το 2011 ανακηρύχτηκε Ευρωπαϊκό Έτος Εθελοντικών Δραστηριοτήτων με στόχο την ενθάρρυνση και υποστήριξη - κυρίως μέσω ανταλλαγής εμπειριών και ορθών πρακτικών - των προσπαθειών της Ε.Ε., τα κρατών-μελών, καθώς και των τοπικών και περιφερειακών αρχών για δημιουργία συνθηκών στην Κοινωνία των Πολιτών για προαγωγή του εθελοντισμού και των εθελοντικών δραστηριοτήτων.
Το Πρόγραμμα «Ευρώπη για τους Πολίτες» (2007-2013) συστάθηκε από την ΕΕ για στήριξη - μέσ΄ από συγκεκριμένες δράσεις - δραστηριοτήτων κι οργανώσεων που προωθούν την «ενεργό συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη στα κοινά». Το «VLOOM: Volunteering Blooming in Europe», διεξήχθη στο Παλέρμο της Σικελίας (25/11-3/12/2011) στα πλαίσια του προαναφερθέντος προγράμματος, καθώς εμπίπτει στις 3 από τις 4 δράσεις του (Δρ.1: «Ενεργοί πολίτες για την Ευρώπη», Δρ.2: «Ενεργός Κοινωνία των Πολιτών», Δρ.3: «Μαζί για την Ευρώπη»: ανάπτυξη εργαλείων ενημέρωσης και διάχυσης πληροφοριών). Στις ομάδες εργασίας συμμετείχα- ως μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Φόρουμ Κύπρου σε συνεργασία με το Λύκειο Αγ.Ιωάννη Λεμεσού - εκπροσωπώντας την Κύπρο. Στόχος των εργασιών ήταν - μέσ΄ από την αξιολόγηση εμπειριών εθελοντικών δραστηριοτήτων - να γίνει η μεταφορά τους ως προϊόντα διδασκαλίας για τη γνώση του Εθελοντισμού και των προγραμμάτων που τον υποστηρίζουν, ώστε να δημιουργηθούν νέα σχέδια και προγράμματα Εθελοντισμού για την Κοινωνία των Πολιτών στην Ευρώπη. Παράλληλα, σκοπούμενο απότοκο του συγκεκριμένου προγράμματος ήταν - μέσ΄ από την ανταλλαγή πρακτικών και ιδεών με τοπικούς και διεθνείς οργανισμούς πάνω σε μια ποικιλία μη επίσημων δραστηριοτήτων - η Παραγωγή Εργαλείων για την εμπλοκή και δραστηριοποίηση Νέων Εθελοντών και η διανομή αυτών. Έτσι, λοιπόν σ΄ ένα από τα εργαστήρια, κάθε συμμετέχων κλήθηκε να δώσει τη γραμμή που ορίζει για τον καθένα η πορεία του Εθελοντισμού: αύξουσα, φθίνουσα, κυματιστή, διακεκομμένη? Η δική μου γραμμή ήταν μια ευθεία - θέλοντας να προσδώσω στην έννοια της εθελοντικής δράσης - κυρίως στη μη οργανωμένη άτυπη μορφή του - την αδιάλειπτη συνέχεια όπου καθένας μπορεί ή και οφείλει στον καθημερινό βίο να προσφέρει με δική του πρωτοβουλία τη βοήθειά του. Ως σημαίνων χαρακτηριστικό στην έννοια του Εθελοντισμού πρέπει να καταγραφεί το «lifelong», δηλ. η - και πέρ΄ από την οργανωμένη μορφή του - εφ΄ όρου ζωής διάρκειά του, εκεί όπου υπάρχει ανάγκη και μπορούμε να προσφέρουμε αρωγή.
Ως βιωματικό το εργαστήρι περιλάμβανε επισκέψεις σε ευαγή-φιλανθρωπικά ιδρύματα/κέντρα Εθελοντών της περιοχής, τα λεγόμενα «Caritas». Το «Centro Agape», λ.χ., είναι κέντρο στέγασης ατόμων περιθωριοποιημένων ή με ειδικές δυσκολίες, για παροχή φροντίδας και ειδικής αγωγής από ειδικούς και εθελοντές απ΄ όλον τον κόσμο. Όπως μας ανέφερε ο εκπαιδευτής εκεί, ο οργανισμός έχει και εξωτερική δράση καθώς με τα ασθενοφόρα («Caritas Palermo») του, οι εθελοντές πηγαίνουν σε περιοχές με παραδοσιακά προβλήματα και ελλείψεις για να πλησιάσουν άτομα όπως, λχ οι άστεγοι και να τους δώσουν κουβέρτες ή φαγητό ή και για μεταφορά τους στο κέντρο. Ακόμη έγινε επίσκεψη σε νηπιαγωγείο («Centro Koinonia»), όπου στεγάζονταν παιδιά με ελλιπή ή καθόλου φροντίδα από τους γονείς τους. Ακολούθως, επισκεφτήκαμε ένα «πολυκέντρο» - όπως θα το ονόμαζα - που λειτουργούσε υπό την αιγίδα της καθολικής εκκλησίας - με 4 διαφορετικός τρόπους, ως ορφανοτροφείο, κέντρο αποτοξίνωσης ή μεταναστών, ακόμη και ως κέντρο ενημέρωσης, ελέγχου φαγητών και συνθηκών υγιεινής για όσους έχουν επιχειρήσεις με φαγητό. Το βράδυ επισκεφτήκαμε εξειδικευμένο κέντρο μεταναστών, όπου, εκτός από στέγαση, παρείχε διάφορες υπηρεσίες, όπως γιατρό, ψυχολόγο, υπηρεσία για θύματα επιθέσεων, σχολείο, φροντιστήριο ιταλικών, δικηγόρο, γραφείο εύρεσης εργασίας κ.α. Την ώρα εκείνη μάλιστα, πολλοί μετανάστες έφταναν με τις βαλίτσες τους στην υποδοχή και ζητούσαν από το προσωπικό φόρμα συμπλήρωσης αίτησης για εισδοχή στο κέντρο. Με πρωτοβουλία ομάδας εθελοντών καλλιτεχνών που συναντήσαμε θα ζωγραφίζονταν οι τοίχοι μεγάλων κτηρίων στην περιοχή.
Σε μια μικρή πόλη, έξω από το Παλέρμο, η καθαριότητα στα διάφορα δρομάκια γινόταν με τα γαϊδουράκια, στα οποία τοποθετούνταν δύο μεγάλα κουτιά, όπου ο οδηγός έβαζε τα σκουπίδια. Σε μια άλλη πόλη, συμμετείχαμε στις εργασίες μιας εθελοντικής οργάνωσης καθαρά πολιτιστικού χαρακτήρα με στόχο την εμπλοκή και ενεργό συμμετοχή των νέων στην τοπική ανάπτυξη μέσ΄ από την οργάνωση καλλιτεχνικών εκδηλώσεων.
Μετ΄ απ΄ αυτά, ακολούθησαν τα εργαστήρια παραγωγής εργαλείων για τον Εθελοντισμό, όπου στη δική μου ομάδα έπρεπε να ετοιμάσουμε φυλλάδιο και βιβλιάριο με πλήρεις πληροφορίες για Νέους Εθελοντές.
Ο Εθελοντισμός, λοιπόν δεν έχει πλαίσια και όρια, καθένας μπορεί να συμμετέχει σε αυτόν, οργανωμένα ή αυθόρμητα, φτάνει να θέλει να προσφέρει. Νέοι απ΄ όλη την Ευρώπη είχαν ήδη ή ήθελαν να δραστηριοποιηθούν ως εθελοντές σε χώρες όπως το Νεπάλ, η Ινδία, το Καντμαντού ή το Θιβέτ? Με αυτούς ως παράδειγμα - στα πλαίσια της υλοκρατούμενης εποχής μας - μπορούμε να πορευτούμε στηρίζοντας τον εθελοντισμό ως στάση ζωής. Εμπειρικά μιλώντας, από το ελάχιστο ή σχεδόν τίποτα που έκανα, ένιωσα απλούστερος και καλύτερος άνθρωπος.
Μαρία Χατζηνικόλα, φιλόλογος
> πίσω στις ανακοινώσεις
